مراغه با ۷۵۰۰ معتاد واقعاً شهر سالم است؟

زاویه نو | یادداشت

این روزها همزمان با مطرح شدن اجرای ماده ۱۶ قانون مبارزه با مواد مخدر در مراغه برخی افراد با استناد به عنوان شهر سالم به مخالفت با این طرح پرداخته‌اند اما یک پرسش اساسی وجود دارد آیا شهری که بر اساس برآوردهای موجود حدود ۷۵۰۰ مصرف‌کننده مواد مخدر و نزدیک به ۱۰۰۰ معتاد متجاهر و پرخطر دارد می‌تواند بدون برنامه‌های جدی مداخله‌ای خود را شهر سالم بداند؟

اگر قرار است از شهر سالم سخن گفته شود باید شاخص‌های سلامت اجتماعی نیز مورد توجه قرار گیرد. حضور گسترده مصرف‌کنندگان مواد مخدر، وجود معتادان متجاهر در برخی معابر و نقاط عمومی شهر و آسیب‌هایی که خانواده‌ها با آن مواجه هستند، واقعیت‌هایی نیستند که بتوان از کنار آنها عبور کرد.

پرسش دیگر این است که چه تعداد از این ۷۵۰۰ نفر حاضر خواهند شد به صورت داوطلبانه و بر اساس ماده ۱۵ برای درمان مراجعه کنند؟ تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که بخشی از معتادان متجاهر اساساً تمایلی به مراجعه داوطلبانه ندارند و همین موضوع باعث شده قانون‌گذار ماده ۱۶ را به عنوان یک ظرفیت قانونی برای جمع‌آوری، درمان و بازتوانی این افراد پیش‌بینی کند.

موضوع فقط امنیت نیست مسئله سلامت عمومی نیز مطرح است. کارشناسان حوزه بهداشت همواره هشدار داده‌اند که در میان مصرف‌کنندگان مواد مخدر احتمال ابتلا به بیماری‌های واگیردار از جمله ایدز و هپاتیت وجود دارد و رها شدن افراد پرخطر در سطح جامعه می‌تواند تبعات اجتماعی و بهداشتی گسترده‌ای به همراه داشته باشد.

بنابراین پرسش اصلی اینجاست آیا حمایت از شهر سالم به معنای نادیده گرفتن آسیب‌های موجود است یا باید با پذیرش واقعیت‌ها از همه ظرفیت‌های قانونی از جمله ماده ۱۶ برای کاهش آسیب‌های اجتماعی استفاده کرد؟

واقعیت این است که ماده ۱۶ برای مجازات افراد طراحی نشده بلکه ابزاری برای درمان، بازتوانی و بازگرداندن معتادان متجاهر به زندگی عادی است. شاید نخستین گام در مسیر شهر سالم نیز همین باشد که واقعیت‌ها را همان‌گونه که هستند ببینیم نه آن‌گونه که دوست داریم باشند.